Nghiên cứu khoa học cho thấy, mối chúa có thể sống tới 10 năm trong điều kiện khí hậu thuận lợi. Với tuổi thọ ấn tượng và tốc độ sinh sản nhanh chóng, mối gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng cho công trình và cuộc sống gia đình. Hãy cùng khám phá chi tiết về vòng đời của mối , từ giai đoạn sinh trưởng đến tuổi thọ, để hiểu rõ hơn về loài côn trùng độc hại này.
Vòng đời của mối
Mối là loài côn trùng nhỏ bé nhưng có sức phá hoại đáng sợ, luôn là nỗi ám ảnh của nhiều người. Với tổ chức xã hội chặt chẽ, mỗi cá thể có vai trò riêng và cơ chế sinh sản đặc trưng, mối nhanh chóng mở rộng bầy đàn. Vòng đời của mối, được chia thành ba giai đoạn chính:
Giai đoạn trứng
Trong vòng đời của mối cánh , quá trình sinh sản bắt đầu từ giai đoạn trứng do mối chúa đẻ ra sau khi giao phối. Ban đầu, tổ chỉ chứa khoảng 20 trứng, nhưng khi hệ thống phát triển, mối chúa có thể sản xuất lên tới 8000-10000 trứng mỗi ngày. Những quả trứng có hình dạng giống trứng cá, màu trắng ngà đục, ban đầu được mối chúa chăm sóc cẩn thận, sau đó được giao cho mối thợ nuôi dưỡng để tiếp tục phát triển.
Giai đoạn ấu trùng
Sau khi mối chúa chăm sóc, trứng nở ra ấu trùng màu trắng trong, chưa tiêu hóa được xenlulozơ. Để giúp chúng phát triển, mối trưởng thành nghiền nát thức ăn, tiết enzym rồi bài tiết hỗn hợp, sau đó mối thợ bón phân hỗ trợ ấu trùng sinh trưởng.
Con mối trưởng thành
Nhờ sự nuôi dưỡng của thế hệ trước, ấu trùng mối dần dần phát triển và được giao nhiệm vụ cụ thể trong tổ. Khi trưởng thành, chúng phân hóa thành các tầng lớp với vai trò khác nhau:
Mối thợ: Chiếm đa số trong tổ, mối thợ đảm nhận công việc xây dựng tổ, tìm kiếm nguồn thức ăn và chăm sóc mối non cùng mối chúa, đồng thời gây ra nhiều thiệt hại cho công trình và cây cối.
Mối lính : Với số lượng ít hơn, mối lính chủ yếu bảo vệ tổ. Chúng có kích thước lớn hơn và ngoại hình mạnh mẽ, đôi khi thay thế vai trò của mối thợ khi cần thiết.
Mối cánh: Được trang bị đôi cánh khi trưởng thành, mối cánh có khả năng bay ra ngoài và phân tán để hình thành tổ mới. Sau khoảng 3-4 năm khi tổ ổn định, chúng rụng cánh, giao phối và khởi đầu vòng đời mới, góp phần tạo ra mối chúa.
Mối vua/mối chúa: Các cá thể này có vai trò đặc thù, tiết ra hormone điều hòa sinh sản để kiểm soát đàn. Trong một số trường hợp, chúng kích thích sự phát triển của ấu trùng thành mối vua hoặc mối chúa nhằm duy trì sự phát triển bền vững của tổ.
Tuổi đời của từng loài mối
Tuổi thọ của mối gồm các giai đoạn chung nhưng cũng thể hiện sự khác biệt, phản ánh cấu trúc phân cấp rõ ràng trong xã hội mối.
Tuổi đời của mối vua và mối chúa
Trong xã hội mối, chỉ những cá thể đặc biệt mới đảm nhiệm vai trò sinh sản. Một tộc mối thường có duy nhất một mối Vua và một mối Chúa, đôi khi có thêm nếu cần. Mối hậu với đầu nhỏ, bụng lớn (12-15 cm) và cơ quan sinh dục phát triển có thể đẻ 8.000-10.000 trứng mỗi ngày sau 4-5 năm, với tuổi thọ trung bình khoảng 10 năm.
Tuổi đời của mối thợ
Mối thợ, với kích thước nhỏ và tuổi thọ từ 1 đến 3 năm, chiếm tới 70-80% đàn mối. Chúng đảm nhiệm các công việc trọng yếu như tìm kiếm và chế biến thức ăn, xây dựng tổ, làm đường, chuyển trứng, nuôi mối con và hút nước. Mối thợ khéo léo kết hợp thức ăn và bùn đã được xử lý tỉ mỉ để xây dựng các tổ mối chính và phụ – trung tâm sinh hoạt của tập đoàn mối.
Tuổi đời của mối lính
Mối lính có tuổi thọ tương đương với mối thợ, và khi chúng qua đời, thế hệ mối mới sẽ tiếp tục vòng đời. Được sinh ra từ mối thợ, mối lính có số lượng ít hơn và có nhiệm vụ bảo vệ tổ khỏi kẻ thù. Chúng sở hữu cặp hàm phát triển mạnh, là vũ khí chính để tấn công hoặc phòng thủ. Một số mối lính còn có tuyến dịch tiết chất nhũ trắng, có khả năng phun ra để làm mê mỏi đối thủ. Mối thợ sẽ hỗ trợ mối lính trong việc cung cấp thức ăn.
Tuổi đời của mối cánh
Những cá thể mối cánh trưởng thành, sau khi bay đi phân tán, sẽ kết đôi và thành lập các tổ mối mới độc lập. Tuổi thọ của mối cánh vẫn chưa rõ ràng. Vòng đời của mối có sự sinh trưởng theo các giai đoạn khác nhau trong một tổ. Một tổ mối có thể có nhiều mối chúa, giúp tăng cường khả năng sinh sản và duy trì số lượng mối nhiều. Dù tuổi đời của mối không kéo dài, nhưng khả năng duy trì sự tồn tại của tộc mối có thể kéo dài đến gần 100 năm.
Qua bài viết này, chúng ta đã cùng nhau khám phá vòng đời của mối, từ những giai đoạn phát triển ban đầu cho đến khi đạt vai trò quan trọng trong tổ. Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về hành trình sống và cơ chế sinh sản của loài mối, từ đó có thêm cơ sở để áp dụng các biện pháp phòng chống hiệu quả. Nếu bạn cần thêm tư vấn, hãy liên hệ với Mối Chúa Việt Nam qua hotline: 0913 841 581, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ bạn!
